Όσο πολύτιμα και αν θεωρούμε τα χαλιά μας και όσο και αν τα προσέχουμε, δεν παύουν να είναι διαρκώς εκτεθειμένα σε μια σειρά από κινδύνους και φθοροποιούς παράγοντες που λίγο λίγο αφήνουν τα σημάδια τους.
Κάποιοι από αυτούς οφείλονται στο πέρασμα του χρόνου και τις αντοχές του ίδιου του χαλιού και κάποιοι άλλοι στη δική μας απροσεξία, αμέλεια και γενικότερη κακή μεταχείριση. Κάπως έτσι, βρισκόμαστε κάποια στιγμή αντιμέτωποι με ένα χαλί που παρουσιάζει αρκετές φθορές — κάποιες φαινομενικά μη αναστρέψιμες. Μπορεί, επίσης, το χαλί μας να μην έχει κατά τόπους ζημιές, αλλά μια γενικότερα ξεθωριασμένη και ταλαιπωρημένη όψη που μαρτυρά μια ηλικία μεγαλύτερη από την πραγματική.
Σε κάθε περίπτωση, ένα χαλί που φαίνεται φθαρμένο είτε χρήζει συντήρησης για να κερδίσει μερικά ακόμη χρόνια ζωής είτε απαιτεί άμεσα εργασίες επισκευής για να διορθωθεί η ζημιά πριν να είναι αργά. Μέχρι να γίνει αυτό που πρέπει, όμως, καλό είναι να προσέχουμε λίγο παραπάνω για να αποφύγουμε τα χειρότερα.
Ο τακτικός καθαρισμός ενός χαλιού είναι βασική προϋπόθεση για την καλή συντήρηση και την ενίσχυση της αντοχής του στον χρόνο. Ακόμα και αν το χαλί είναι φθαρμένο, δεν πρέπει να αμελούμε την καθαριότητά του, αλλά να είμαστε ακόμα πιο επιμελείς και έξτρα προσεκτικοί.
Η ηλεκτρική σκούπα παραμένει ο βασικός μας σύμμαχος για τον συχνό καθαρισμό του χαλιού. Καθαρίζουμε όπως και πριν, με χαμηλή ένταση και μικρές κινήσεις, πρώτα προς τη μία κατεύθυνση και ύστερα προς την άλλη, ώστε να μαζεύουμε αποτελεσματικά όλη τη σκόνη και όλα τα σκουπιδάκια που κρύβονται στις ίνες του. Κάπου κάπου, καθαρίζουμε και την κάτω πλευρά του χαλιού, ώστε να μην παγιδεύονται εκεί ακαθαρσίες και υπολείμματα.
Σε περίπτωση που πρέπει να καθαρίσουμε κάποιον λεκέ, δεν τρίβουμε ποτέ το χαλί. Πιέζουμε την περιοχή με ένα καθαρό, λευκό πανί ώστε να απορροφήσει μέρος του λεκέ. Πριν χρησιμοποιήσουμε κάποιο καθαριστικό (ανάλογα με το είδος του λεκέ), βεβαιωνόμαστε ότι δε θα βλάψει το χαλί δοκιμάζοντας το σε ένα αθέατο σημείο του. Αφού δράσει για λίγο, καθαρίζουμε με ένα πανί, με κινήσεις προς το κέντρο του λεκέ και δεν πατάμε στο σημείο μέχρι να στεγνώσει εντελώς.
Ένα φθαρμένο χαλί που εκτίθεται σε αποδεδειγμένα φθοροποιές συνθήκες, δεν μπορεί παρά να χειροτερέψει, ώσπου η κατάστασή του να είναι μη αναστρέψιμη. Γι’ αυτό, προσαρμόζουμε τις πρακτικές και τις συνήθειές μας, ώστε να το προστατέψουμε όσο το δυνατόν καλύτερα.
Το ηλιακό φως που όλοι καλωσορίζουμε μέσα στα σπίτια μας, αποτελεί σημαντική απειλή για ένα ταλαιπωρημένο χαλί, αφού η ακτινοβολία μπορεί να ξεθωριάσει ακόμα περισσότερο τα χρώματά του. Οπότε, καλό είναι να μην αφήνουμε το χαλί να έρχεται σε άμεση επαφή με τον ήλιο, π.χ. με τη βοήθεια μιας κουρτίνας.
Τα έπιπλα που πατάνε επάνω στο χαλί μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές φθορές εάν μετακινούνται, έστω και λιγάκι. Βάζοντας προστατευτικά πατάκια στα πόδια των επίπλων και, φυσικά, προσέχοντας να μην τα σέρνουμε χωρίς λόγο, μπορούμε να προλάβουμε μια πιθανή κατά τόπους επιδείνωση της κατάστασης του χαλιού.
Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να δώσουμε σε ένα φθαρμένο χαλί από το να αντιμετωπίσουμε κάθε είδους φθορά ξεχωριστά με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Για να γίνει αυτό, όμως, πρέπει να ζητήσουμε τη συνδρομή εκείνων που έχουν την εμπειρία και τη γνώση να το κάνουν χωρίς πρόσθετα ρίσκα για το χαλί μας. Ένας επαγγελματίας του καθαρισμού, της συντήρησης και της επιδιόρθωσης χαλιών, γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς θα εκτιμήσει την κατάσταση του χαλιού και τι μέτρα θα πάρει ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του (χειροποίητο, μηχανοποίητο, μοκέτα, κλπ.). Διαθέτει και την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό που χρειάζεται για να επαναφέρει το χαλί όσο γίνεται πιο κοντά στην πρότερη κατάσταση χωρίς να προκαλέσει άλλες φθορές ή αλλοιώσεις.
Τελικά, ο μεγαλύτερος εχθρός ενός φθαρμένου χαλιού είναι ο χρόνος που το αφήνουμε εκτεθειμένο σε φθοροποιούς παράγοντες. Οπότε, εάν επιθυμούμε να ανακτήσει το χαλί μας την «υγιή» όψη του πρέπει να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό όσο γίνεται πιο γρήγορα.
